Armut Ağacı

Pyrus communis


Armut Ağacı (Pyrus communis) Gülgiller (Rosaceae) ailesinden bir türdür. Batı Asya, Orta ve Doğu Avrupa΄ya özgü bir armut türüdür. Türkiye΄nin tamamında doğal yayılış gösterir. Kültür armut çeşitlerinin çoğunun geliştirildiği tür olması nedeniyle ılıman bölgelerin en önemli meyvelerinden biridir.


 

Yeni gözlem bildir



Altınköy / Urla / İzmir - Temmuz 2014 © Serdar Ölez


Morfoloji

20 m kadar boylanabilen, kışın yaprağını döken, dikenli bir ağaç türüdür. Sürgünlerin uçları özellikle gençlikte dikenlidir, sürgün yüzeyi çıplaktır veya gençlikte hafif tüyler görülebilir. Yapraklar yumurtamsı-dairesel veya yumurtamsı-dikdörtgenimsi formda ve 3-5 (7) × 1.5-4 cm boyutlardadır; tam, oymalı veya testere dişli kenarlıdır; yüzeyler gençlikte tüylü, olgunlukta çıplak ve üst yüzeyi parlaktır, kururken siyahımsı bir renk alır; tabanı yuvarlak veya yüreğimsi formdadır; yaprak sapı 5 cm kadardır. Çiçeklenme nisan-mayıs aylarında gerçekleşir. Çiçek kurulu 5-9 çiçeklidir. Çiçekler 2-3 cm çapında ve beyaz renktedir; sapları 1.5-3 cm kadardır. Doğal ortamda gelişen (kültüre alınmamış) meyveleri 2-5 cm uzunlukta, sarımsı yeşil renkte, armut şeklinde veya küremsi formdadır; meyve sapı en az meyvenin boyu uzunluğundadır. Ülkemizde yetişen 3 alttürün ayırt edici özellikleri şu şekildedir (Browicz, 1972):

Pyrus communis subsp. sativa: Sürgünleri genellikle dikensiz, meyve boyu en az 5 cm ve yumuşaktır.

Pyrus communis subsp. caucasica: Sürgünler dikenli, meyve boyu en fazla 4 cm ve serttir. Yapraklar tam kenarlıdır ve kenarları yünsü kirpiklidir.

Pyrus communis subsp. communis: Sürgünler dikenli, meyve boyu en fazla 4 cm ve serttir. Yapraklar oymalı ya da testere dişli veya tam kenarlıdır, kenarları kirpikli değildir.

Gözlemler

Sınıflandırma

Koruma statüsü

DÜŞÜK RİSKLİ
LEAST CONCERN

Bu tür geniş yayılışlı ve nüfusu yüksektir.
Yakın gelecekte tükenme riski bulunmamaktadır.
IUCN Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından sürdürülmektedir.

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Pyrus communis L.
Sinonimler

- Pyrus communis
- diğer sinonimler...
İngilizce

Common Pear

Etimoloji ve kısaltmalar

Communis kelimesi Eski Latincede ‘ortaklaşa kullanılan, topluma ait, umumi’ anlamlarına gelen commoinis kelimesinden türetilmiştir. Commoinis Latinceye Öncel-Hint-Avrupa dillerinde aynı anlam ile kullanılan kom-moy-ni kelimesi değişerek taşınmıştır. Türün yaygın olarak görülmesine işaret eder. Bilimsel adlandırmada kullanılan L. kısaltması modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoolog olan Carl Linnaeus´un (1707-1778) türü yayınlayan kişi olduğunu belirtmek için kullanılır.

Bazı diğer Pyrus türleri

P.amygdaliformis, P.anatolica, P.communis, P.elaeagnifolia, P.hakkiarica, P.nivalis, P.oxyprion, P.salicifolia, P.serikensis, P.syriaca, P.yaltirikii

Kaynaklar

  1. Akkemik, Ü. (Ed). 2018. Türkiye’nin Doğal-Egzotik Ağaç ve Çalıları. Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 684s.
  2. Browicz, K. 1972. Pyrus L. In: Davis PH (ed.) Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Vol. 4, pp. 160-168, Edinburgh; Edinburgh University Press.
  3. Listelenen kaynaklar Pyrus communis hakkında ilave bilgiler içerebilir: DergiPark
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations
    KEW-PWO
    IPNI

Basit Görünüm