Lünlünotu

Lamium moschatum

(Mis balıcak)

Lünlünotu (Lamium moschatum) Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye΄de  alt bölgelerinde yayılış gösterir. Türkiye΄de Güney Marmara, Asıl Ege, Doğu Karadeniz, Adana ve Antalya alt bölgelerinde yayılış gösterir.

Gözlem bildir



Samandağ / Hatay - Mart 2022 Serdar Ölez


Morfoloji

8-65 cm boylanabilen, tek yıllık, otsu bir türdür. Gövdeler dür. Yapraklar (ortada) 12-50 x 10-35 mm boyutlarda, genişçe yumurtamsı, kalpsi-yumurtamsı veya yuvarlağımsı formdadır, uçludur, kenarlar küt dişli ve çift küt dişlidir, her kenarda 7-9 diş bulunur, yüzey dür; sap 8-75 mm uzunluktadır. Çiçeklenme nisan-haziran ayları arasında gerçekleşir. yumurtamsı-üçgenimsi veya genişçe yumurtamsı formdadır, pembe veya beyaz düzensiz lekelidir. Çiçek kurulu 1-4 çevrel dizili 4-8 çiçekten oluşur. 2.5-4.5 mm uzunluktadır. Çanak 8-14 mm boydadır; dişler 5-8 mm uzunlukta, kirpikli ve dür. 12-23 mm uzunlukta ve beyaz renktedir, alt dudak ve tüp genellikle kırmızı-eflatun beneklidir; tüp 6-11 mm uzunlukta, kıvrımlı ve halkalıdır; üst dudak 5-10 mm uzunluktadır; alt dudak 6-8 mm uzunlukta, yanal loblar belirgin ve üçgen biçimlidir. Sert kabuklu küçük meyve 2.3-3 x 1.4-2 mm boyutlarda, taban kısmı dar yumurta biçiminde ve zeytuni kahverengidir. Türkiye΄de üç varyetesi tespit edilmiştir. Bunların ayrım anahtarı şu şekildedir:

L. moschatum var. micranthum: 12-14 mm uzunluktadır.

L. moschatum var. moschatum: 15-23 mm uzunluktadır; 13-14 mm uzunluktadır; meyve beneksizdir.

L. moschatum var. rhodium: 15-23 mm uzunluktadır; 8-12 mm uzunluktadır; meyve beyazımsı beneklidir.

Gözlemler

Görseller

Lamium moschatum | Lünlünotu
Samandağ / Hatay
Serdar Ölez © Mart 2022

Ekoloji/Habitat

35-1400 m yükseklikler arasında; taşlı tepe etekleri, firigan, nadas tarlaları ve yol kenarlarında yayılış gösterirler.

Sınıflandırma

Gezenadam taxonomy scale

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Lamium moschatum Mill.
Sinonimler (Tam liste)

- Lamium calycinum d`Urv.
- Lamium moschatum subsp. moschatum
- Lamium ochroleucum Link
- Lamium rhodium Gand.

Etimoloji ve kısaltmalar

Lamium cins adı Latincede `ağzı açık` anlamına gelen lamia kelimesinden türetilmiştir; cinsin çiçeklerinin şeklini işaret eder. Moschatum Latincede misk anlamındadır; misk bir tür erkek ceylan tarafından üretilen güzel kokulu bir  maddedir.

Bazı diğer Lamium türleri

L.album, L.amplexicaule, L.eriocephalum, L.galactophyllum, L.galeobdolon, L.garganicum, L.macrodon, L.maculatum, L.moschatum, L.multifidum, L.orientale, L.purpureum, L.tomentosum, L.tschorochense, L.vreemanii,

Kaynaklar

  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2022)
  2. Baran, Pelin & Özdemir, Canan. (2011). Morphological, anatomical and cytological investigation on endemic Lamium moschatum var. rhodium. Biologia. 66. 439-447. 10.2478/s11756-011-0036-z.
  3. Listelenen kaynaklar Lamium moschatum hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations

Basit Görünüm