Köse sümbül

Hyacinthella glabrescens


Köse sümbül (Hyacinthella glabrescens) Kuşkonmazgiller (Asparagaceae) ailesinden Adana, Mersin ve Niğde illerine endemik bir türdür. 

Gözlem bildir



İstiklal / Pozantı / Adana - Mart 2022 Serdar Ölez


Morfoloji

5-15 cm boylanabilen, çok yıllık, soğanlı bir türdür. Çiçek soğanı yumurta biçimlidir ve kirli beyaz zarsı bir gömlekle kaplıdır. Kökler 1-5 cm uzunlukta ve açık kahverenklidir. Yapraklar iki adettir, ilk yaprak 6-20 mm genişliktedir, ikincisi ise her zaman en azından birincisinin yarısı genişliktedir; yaprak kenarları tamamen dür, dalgalı ve içe kıvrımlıdır. Çiçeklenme mart-nisan ayları arasında gerçekleşir. Yapraksız çiçek kurulu sapı 4.5–15 cm boydadır, meyve zamanı sap 25 cm΄ye kadar ulaşabilir. Herbir çiçeğin sapı 2–7 mm uzunluktadır. Ççekler borumsu veya borumsu çanımsı formda, 4–6.5 mm uzunlukta ve derin mavi-menekşe renktedir; loblar tüpün yarısı kadar uzunlukta ve eliptik formdadır.

Gözlemler

Görseller

Hyacinthella glabrescens | Köse sümbül
İstiklal / Pozantı / Adana
Serdar Ölez © Mart 2022

Ekoloji/Habitat

600 - 1300 m yükseklikler arasında; çam ağaçları altındaki kuru yamaçlarda, kireçtaşı moloz yığınlarında, killi topraklarda ve eriyen karlı alanlarda gözlenebilir.

Sınıflandırma

Gezenadam taxonomy scale

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Hyacinthella glabrescens (Boiss.) K.Perss. & Wendelbo
Sinonimler (Tam liste)

- Bellevalia hispida var. glabrescens Boiss.
- Hyacinthella lineata var. glabrescens (Boiss.) Feinbrun

Etimoloji ve kısaltmalar

Hyacinthella cins adının Eski Yunanca jacinth kelimesinden alındığı tahmin edilmektedir; jacinth, Eski  Ortaçağ Latincesinde değerli bir mavi (nadiren kırmızı) taş adı olan jacintus΄tan türetilmiştir. Glabrescens Latince  glabr-, glaber kökünden türetilmiştir; kelleşmek, tüysüz kalmak anlamındadır; türün bir kısmının veya tümünün tüysüz olduğuna işaret eder.  Bilimsel adlandırmada kullanılan Wendelbo kısaltması türün Norveçli botanikçi Per Erland Berg Wendelbo (1927 – 1981) tarafından yayınlandığını belirtir. (..) Parantez içerisindeki isim bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi, parantez dışındaki isim ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişiyi belirtir.

Bazı diğer Hyacinthella türleri

H.acutiloba, H.campanulata, H.glabrescens, H.heldreichii, H.hispida, H.lazulina, H.lineata, H.micrantha, H.millingenii, H.nervosa, H.siirtensis, H.venusta,

Kaynaklar

  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2022)
  2. Yetişen, Kadriye & Özdemir, Canan & Kucukoduk, Mustafa & Akyol, Y.. (2012). A morphological and anatomical study of Hyacinthella glabrescens (Liliaceae). 293-296.
  3. Hyacinth | Etymology, origin and meaning of Hyacinth by etymonline. (2022). Etymonline - Online Etymology Dictionary.
  4. Listelenen kaynaklar Hyacinthella glabrescens hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations

Basit Görünüm