Dağ sümbülü

Muscari armeniacum

(Arap sümbülü, Müşkürüm, Gavurbaşı, Üzüm sümbülü)

Dağ sümbülü (Muscari armeniacum) Kuşkonmazgiller (Asparagaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye΄de Çatalca-Kocaeli, Ergene, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van, Antalya ve Adana alt bölgelerinde yayılış gösterir.

Gözlem bildir



Kıbrısköy / Mamak / Ankara - Nisan 2020 Serdar Ölez


Morfoloji

Soğanı 1-2.5 cm çaptadır; sürgünlü veya sürgünsüz olabilir. Yapraklar (2-) 3-5 (-7) adet, şeritsi veya hemen hemen şeritsi-mızraksı veya nadiren şeritsi-eliptik formda ve 10-30 cm × 1-5 (-10) mm boyutlardadır, üst yüzey yeşildir ve beyaz çizgi bulunmaz. Çiçeklenme mart-mayıs ayları arasında, nadiren haziran ayında da gerçekleşir. Yapraksız çiçek sapı 10-40 cm uzunluktadır. Çiçek salkımı yoğun veya çok yoğundur, yumurtamsı veya silindirik formda ve 1.5-4 × 1-1.5 cm boyutlardadır, meyve zamanı daha da uzar ve seyrekleşir; çiçekler kiremitvari dizilidir. Üreyimli çiçeklerin taban kısmı dar yumurta biçiminde veya dikdörtgenimsi-testi biçiminde ve 3.5-5.5 × 2-3 mm boyutlardadır, gök mavidir veya menekşe rengine çalar, uca doğru büzüktür; loblar 0.5-1 mm uzunlukta, beyaz veya tüpten daha soluk renktedir, nadiren tüple aynı renktedir. ler iki sıralıdır ve tüpün orta ve yukarısına ilişiktir. Kısır çiçekler birkaç adettir, soluk ve tek renktir. Kapsül meyve ters yumurtamsı-dairemsi formda ve 4-6 × 4-7 mm boyutlardadır, az-çok belirgin kenarlıdır. Tohumlar 1.8−2.2 mm çaptadır.

Gözlemler

Görseller

Muscari armeniacum | Dağ sümbülü
Kıbrısköy / Mamak / Ankara
Serdar Ölez © Nisan 2020

Ekoloji/Habitat

Deniz seviyesi ile 2750 m yükseklikler arasında; kireçtaşı yamaçlar, taşlık alanlar, bazen serpantin veya şist alanlarda; sıklıkla ardıç veya kızıçam ormanlarında, veya meşe, sarıçam koruluklarında; friganalar, meralar veya kumullarda yayılış gösterir.

Sınıflandırma

Gezenadam taxonomy scale

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Muscari armeniacum Leichtlin ex Baker
Sinonimler (Tam liste)

- Bellevalia aperta (Freyn & Conrath) Grossh.
- Botryanthus micranthus Baker
- Muscari colchicum Grossh.
- Muscari elegantulum Schchian
- Pseudomuscari apertum (Freyn & Conrath) Garbari
İngilizce

Armenian Grape Hyacinth

Etimoloji ve kısaltmalar

Muscari cins adı Latinceden alınmıştır; misk anlamındaki Yunanca μόσχαρι (móschari), Bizans Yunancası μόσκος`dan (móskos) kelimesinden türetilmiştir; cinsin kokusuna atıfta bulunur. Bilimsel adlandırma kullanılan ex kısaltması, bu kısaltmayı takip eden ismin bu türü kabul görür şekilde yayınladığı ancak bunu ΄ex΄ kısaltmasından önce gelen yayıncının kabul görmeyen açıklamalarına dayandırdığını belirtir.

Bazı diğer Muscari türleri

M.adilii, M.anatolicum, M.armeniacum, M.aucheri, M.azureum, M.babachii, M.bourgaei, M.caucasicum, M.coeleste, M.comosum, M.discolor, M.inconstrictum, M.latifolium, M.longipes, M.macbeathianum, M.macrocarpum, M.massayanum, M.microstomum, M.mirum, M.neglectum, M.parviflorum, M.racemosum, M.sandrasicum, M.sirnakense, M.sivrihisardaghlarensis, M.tenuiflorum, M.turcicum, M.tuzgoluensis, M.vuralii, M.weissii,

Kaynaklar

  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2022)
  2. Aslan, Serdar & Vural, Mecit. (2009). Kıbrıs Köyü Vadisi (Mamak-Ankara, Türkiye) florası. BioDiCon. 2. 34 - 64.
  3. Eker, İ. & Kandemir, A. (2020). Muscari sintenisii Freyn (Asparagaceae)’nin Taksonomik Dirilişi ve Türün Lektotipifikasyonu . Bağbahçe Bilim Dergisi , 7 (3) , 12-24 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/bagbahce/issue/59039/769591
  4. Listelenen kaynaklar Muscari armeniacum hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations

Basit Görünüm