Topuz dikeni

Echinops sp.

(Kirpi dikeni, Şeytandikeni)

Echinops cinsi dünya üzerinde üzerinde bilinen tür sayısı 125 ile 130 arasında değişmektedir; yaygın olarak, tropik Afrika’nın yarı nemli alanları, Kuzey Afrika‘nın yarı kurak alanları, Akdeniz havzası ve Orta Asya‘ya kadar Avrasya‘nın ılıman kuşağında yayılış gösterir; ülkemizde son çalışmalara göre 28 taksonu yayılış göstermektedir (Selamoğlu, 2017). Birkaç güvenilir taksonomik karaktere sahip tür tanımlaması oldukça zor bir cinstir. Sadece birkaç tür tanımlanabilir net kriterlere sahiptir. Türkiye´de ve komşu ülkelerde tür sınıflandırmaları kesinleştirmek için daha kapsamlı araştırmaların yapılması gerekmektedir (Davis, 1975).
Gözlem bildir



Yuvar / Siverek / Şanlıurfa - Temmuz 2021 Serdar Ölez


Morfoloji

30-120 cm boylanabilen, iki veya çok yıllık, otsu bir türdür. Gövdeler dik kabarık çizgilidir. Yapraklar basit yapraktan üç derin tüysü yaprağa kadar farklılıklar gösterebilir; saplı veya sapsızdır. tek çiçeklidir; birçok küremsi başlarda (topuzlarda) taşınır; küçük ve geriye büküktür. çok sıralıdır, kiremitvari veya üstüste gelmiş şekilde dizilidir, beyaz tüylerle çevrilidir; dışta kalanlar ispatula biçimlidir, uç kısımları dışa doğru ayrıktır ve en küçük boyda olanlardır; ortadakiler şeritsi-mızraksı formda ve sivri uçludur, içtekilere göre daha uzundur, uçları serbest veya bitişiktir. Çiçekler dir, borumsudur ve mavi, yeşil veya beyazdır. Sert kabuklu meyveler az-çok dikdörtgenimsi-silindiriktir, yüzeyi yoğun dir; taç şeklinde dizili kısa bitişik veya serbest tomurcuk kabuğu benzeri sert kıllıdır; 1 tohumludur.

Gözlemler

Görseller

Sınıflandırma

Gezenadam taxonomy scale

Etimoloji ve kısaltmalar

Echinops cins adı Yunanca “kirpi” anlamına gelen ekhinos kelimesi ile “kafa” anlamına gelen ops kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; cinsin dikenli görünümlü çiçek durumuna atıfta bulunur. sp. İngilizcede 'tür, türü' anlamına gelen specie kelimesinin kısaltmasıdır.

Bazı diğer Echinops türleri

E.acantholepis, E.adenocaulos, E.adenoclados, E.albidus, E.antalyensis, E.borae, E.chardinii, E.dumanii, E.emiliae, E.gaillardotii, E.heterophyllus, E.melitenensis, E.mersinensis, E.microcephalus, E.onopordum, E.orientalis, E.ossicus, E.phaeocephalus, E.polyacanthus, E.pungens, E.ritro, E.ritrodes, E.sphaerocephalus, E.spinosissimus, E.tenuisectus, E.tournefortii, E.transcaucasicus, E.vaginatus,

Kaynaklar

  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Çeviri: Ölez S., 2021)
  2. Selamoğlu, H. Ş., Vural, C. (2017). Echinops phaeocephalus (Asteraceae) Türünün Antimikrobiyal ve Antioksidan Aktivitesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi 20(4)
  3. Listelenen kaynaklar Echinops sp. hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations

Basit Görünüm