Tüylü çay

Stachys lavandulifolia


Çok yıllık, alt kısmı odunsu ve üst kısmı otsu bir türdür. Gövde dibi rozet dizilimli yapraklı, üreyimsz filizli; çiçekli dallar çok sayıda, 10-30 cm uzunlukta, seyrek veya yoğun ; bazen tüysüz, nadiren dür. Dip yapraklar neredeyse sapsız veya sapsız, , 2-6 x 0.4-1.5 cm boyutlarda, tam kenarlı veya zayıfça testere dişli, dışbükey kenarlar yaprak sapına doğru iç bükey; göcde yaprakları dip yapraklara benzer; çiçekli dallardaki yapraklar dikdörtgenimsi - yumurtamsı, 1.2-2 x 0.25-0.8 cm boyutlarda, halka dizilimli çiçek kurulundan daha kısadır. Çiçeklenme Mayıs-Ağustos ayları arasında; çiçek kurulları halka dizilimli, 4-6-çiçekli; birkaç tane, şeritsi, 2-3 mm uzunlukta, ; çiçek sapı 1.5-2 mm uzunlukta; ± homojen, hemen hemen çan şeklinde, belirgin , uç kısım yumuşak sivri dikenli; eflatun - açık mor arası bir renkte, 13-15 mm, tüp kısmın neredeyse tamamı çanak içerisindedir. Sert kabuklu küçük meyvenin taban kısmı dar yumurta biçiminde ve 2.5-3 x 2-2.5 mm boyutlardadır.
Gözlem bildir



Yamak / Haymana / Ankara - Mayıs 2020 Mustafa Gökmen


Gözlemler

Görseller

Stachys lavandulifolia | Tüylü çay
Yamak / Haymana / Ankara
Mustafa Gökmen © Mayıs 2020

Ekoloji/Habitat

1000-3660 m yükseklikler arasında; kireçtaşı veya volkanik taşlık yamaçlar ve döküntü alanlarında doğal olarak yetişebilirler. 

Sınıflandırma

Gezenadam taxonomy scale

Kısa kısa...

Türkiye'de 3 varyetesi gözlemlenmektedir:

Stachys lavandulifolia var. brachyodon: çanak dişler tüpün 1-1.2 katı kadar uzunlukta; yapraklar kısaca beyazımsı-kaba tüylü; gövde kısmındaki yapraklar ters mızraksı ve küt uçludur.

Stachys lavandulifolia var. glabrescens: çanak dişler tüpün 2-3.8 katı kadar uzunlukta; gövde kısmındaki yapraklar mızraksı ve keskin uçlu; yapraklar ve gövdeler ± tüysüz, sadece birkaç neredeyse sapsız veya sapsız salgı bezlidir.

Stachys lavandulifolia var. lavandulifolia: çanak dişler tüpün 2-3.8 katı kadar uzunlukta; yapraklar ipeksi tüylü-kaba tüylü ve salgılı tüylü; gövde kısmındaki yapraklar mızraksı ve keskin uçludur.

Etimoloji ve kısaltmalar

Stachys cins adı Eski Yunancada Stachys germanica`yı tanımlayan stákhus kelimesinden türetilmiştir. Lavandulifolia lavanta cinsini tanımlamada kullanılan Latince lavandula kelimesi ile yine Latincede `yaprak` anlamına gelen folium kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; yaprakların lavanta yapraklarına benzerliğine işaret eder.

Bazı diğer Stachys türleri

S.aleurites, S.alpina, S.amanica, S.anamurensis, S.angustifolia, S.annua, S.antalyensis, S.arabica, S.araxina, S.arvensis, S.atherocalyx, S.balansae, S.ballotiformis, S.bayburtensis, S.baytopiorum, S.bithynica, S.bombycina, S.burgsdorffioides, S.buttleri, S.byzantina, S.carduchorum, S.cataonica, S.chasmosericea, S.choruhensis, S.citrina, S.cretica, S.cydni, S.distans, S.diversifolia, S.euadenia, S.fruticulosa, S.germanica, S.huber-morathii, S.huetii, S.iberica, S.inanis, S.inflata, S.ketenoglui, S.kurdica, S.lavandulifolia, S.longiflora, S.longispicata, S.macrantha, S.macrostachys, S.marashica, S.mardinensis, S.maritima, S.megalodonta, S.melampyroides, S.menthoides, S.minor, S.munzurdagensis, S.namazdaghensis, S.obliqua, S.obscura, S.officinalis, S.palustris, S.petrokosmos, S.pinardii, S.pinetorum, S.pseudopinardii, S.pumila, S.ramosissima, S.recta, S.rupestris, S.saturejoides, S.sericantha, S.setifera, S.sivasica, S.sosnowskyi, S.sparsipilosa, S.spectabilis, S.spinulosa, S.subnuda, S.sylvatica, S.thirkei, S.thracica, S.tmolea, S.tundjeliensis, S.tymphaea, S.viscosa, S.viticina, S.vuralii, S.willemsei, S.woronowii, S.x, S.yildirimlii,

Kaynaklar

  1. Davis, P. H. (1982). Flora of Turkey and the east Aegean islands Vol:7. Edinburgh University Press.
  2. Listelenen kaynaklar Stachys lavandulifolia hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations

Basit Görünüm