Anadolu palamut meşesi | Quercus ithaburensis

Anadolu palamut meşesi (Quercus ithaburensis) Kayıngiller (Fagaceae) ailesinden İtalya, Balkanlar ve Ön Asya΄ya özgü bir türdür. Türkiye΄de Ergene, Güney Marmara, Batı Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Antalya ve Adana alt bölgelerinde yayılış gösterir.

15 m΄ye, nadiren 25 m΄ye kadar boylanabilen, kışın yaprağını döken, geniş tepeli, kalın dallı bir ağaçtır. Genç sürgünler kalın, boz yeşilimsi sarımtırak-gri renklidir ve üzerleri keçe gibi sık tüylerle örtülüdür. Tomurcukları büyük dolgun-yumurta biçimindedir, köşeli ve açık sarımtırak-kahverengi pulludur; pulların üzeri tüylüdür ve kenarları kirpiklidir. Yapraklar çok değişken şekillidir ancak genellikle yumurtamsı veya dikdörtgenimsi formda ve 5-9 x 3-5 cm boyutlardadır; sürgün üzerinde hemen hemen eşit aralıklarla yer alır. Kenarlar 5-8 sığ veya derin lobludur; lobların ucu kılçıksı çıkıntılıdır. Ayanın üst yüzü donuk yeşil, yıldız tüylü, alt yüzü ise grimsi-yeşil ve sık yıldız tüylerle örtülüdür. Yaprak sapı 1-3.5 cm uzunluğundadır. Meyve iki yılda olgunlaşır. Kupula şekli ve büyüklüğü bakımından çok değişkendir. Kadeh yarıküre veya kase biçiminde, 2-4 cm çapında, hemen hemen sapsızdır. Kadeh pulları (tırnaklar) çok uzun ipliksi-şeritsi, kalın ve köşeli, düz, dağınık veya geriye kıvrık olup üzeri tüylüdür, bekledikçe odunlaşır. Kadeh palamutun 2/3 ünü içine alır (Hedge ve Yaltırık, 1982).

50-1700 m yükseltiler arasında seyrek, dağınık park görünümünde saf çalılıklar kurduğu gibi diğer meşe türleri ile veya Pinus brutia, P. pinea ve Juniperus türleri ile karışıklığa girer (Hedge ve Yaltırık, 1982).



Bu tür geniş yayılışlı ve nüfusu yüksektir.Yakın gelecekte tükenme riski bulunmamaktadır.

Quercus Latincede doğrudan `meşe` anlamındadır; muhtemelen Kelt dilinde `iyi` anlamına gelen quer ve `ağaç` anlamına gelen cuez kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. İthaburensis adı türün menşe bölgesi olan Thabor Dağı΄na (İsrail) atıfta bulunur. Subsp. İngilizcede `alttür` anlamına gelen subspecies kelimesinin kısaltmasıdır. Macrolepis Yunancada ΄büyük΄ anlamına gelen μακρός (macrós) kelimesi ile ΄ölçek΄ anlamına gelen λεπίς (lepís) kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; türün bir bölümünün diğer türlere göre daha büyük ölçülerde gelişmesine atıfta bulunur. Bilimsel adlandırmada kullanılan Kotschy kısaltması, türün Carl Georg Theodor Kotschy (1813–1866) tarafından yayınlandığını belirtir; Kotschy Avusturyalı botanikçi ve kaşiftir; araştırmalarında büyük miktarda bitki örneği toplamıştır, ayrıca bazıları bilim dünyası için yeni olan kırk meşe türünü de tanımlamıştır. Bilimsel adlandırmada kullanılan Hedge kısaltması, türün Ian Charleson Hedge (born 1928) tarafından yayınlandığına işaret eder; Hedge bir İskoç botanikçidir, İran, Irak ve güneybatı Asya florasına önemli katkılarda bulunmuştur, 300΄den fazla yeni bitki türü belirlemiştir. (..) Parantez içerisindeki isim bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi, parantez dışındaki isim ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişiyi belirtir.

1.Samut / Akyurt / Ankara
Ekim 2021©Serdar Ölez
2.Sulakyurt / Kırıkkale
Temmuz 2018©Ahmet Demirtaş
3.Sulakyurt / Kırıkkale
Temmuz 2018©Ahmet Demirtaş
4.Sulakyurt / Kırıkkale
Temmuz 2018©Ahmet Demirtaş
5.Sulakyurt / Kırıkkale
Temmuz 2018©Ahmet Demirtaş
6.Ulaş / Kırıkkale
Ekim 2017©Ahmet Demirtaş
7.Hacıkadın Vadisi / Ankara
Nisan 2020©Mustafa Gökmen
8.Gemiş / Çardak / Denizli
Mart 2020©Mustafa Gökmen
9.Hacıkadın Vadisi / Ankara
Kasım 2017©Ahmet Demirtaş
10.Öbektaş / Emirgazi / Konya
Temmuz 2017©Ahmet Demirtaş
11.Öbektaş / Emirgazi / Konya
Temmuz 2017©Ahmet Demirtaş
12.Öbektaş / Emirgazi / Konya
Temmuz 2017©Ahmet Demirtaş
13.Karallı / Kızılırmak / Çankırı
Haziran 2017©Ahmet Demirtaş
14.Karallı / Kızılırmak / Çankırı
Haziran 2017©Ahmet Demirtaş
15.Karallı / Kızılırmak / Çankırı
Haziran 2017©Ahmet Demirtaş
16.Ulaş / Kırıkkale
Ekim 2017©Ahmet Demirtaş
17.Ulaş / Kırıkkale
Ekim 2017©Ahmet Demirtaş
18.Ulaş / Kırıkkale
Ekim 2017©Ahmet Demirtaş
19.Karallı / Kızılırmak / Çankırı
Haziran 2017©Ahmet Demirtaş
20.Ulaş / Kırıkkale
Ekim 2017©Ahmet Demirtaş


Daha fazla bilgi için profildeki bağlantıya tıklayınız.
#GezenAdam #hangitür #AnadoluPalamutMeşesi #QuercusIthaburensis #Samut #Sulakyurt #Ulaş #Hacıkadın Vadisi #Gemiş #Öbektaş #Karallı