Atkasnağı | Ferula communis

Atkasnağı (Ferula communis) Maydanozgiller (Apiaceae) ailesinden bir türdür; ilk kez 1753 yılında İsveçli botanikçi, zoolog ve doktor olan Carolus Linnaeus tarafından Species Plantarum adlı eserde yayınlanmıştır. Türkiye΄de Çatalca-Kocaeli, Ergene, Asıl Ege ve Orta Karadeniz alt bölgelerinde yayılış gösterir.

2.5 m kadar boylanabilen, çok yıllık, otsu bir türdür. Gövde silindirik, yüzeyi tüysüz ve zayıfça yarıklıdır, dip kısımlarda kesit çapı 3 cm΄den daha fazladır. Yapraklar 4-6 kat tüysü parçalıdır, dış hatları üçgenimsi-yumurtamsıdır, yaklaşık 25-45 x 20-30 cm boyutlardadır, tüm yüzeyler tüysüz, üstte yeşil, altta yeşil veya dumanlıdır; dilimler keskin şeritsi veya ipliksidir, yaklaşık 10-50 x 0.3-3 mm boyutlardadır. Çiçeklenme nisan-haziran ayları arasında gerçekleşir. Sapın gövdeye bağlandığı kısım kınlıdır; kın belirgin şişik ve derimsidir, sapı kavrar. Çiçek kurulları salkım-yalancı şemsiye formundadır, uzundur; ortalardaki şemsiye kurullar kısa-saplı veya sapsızdır; yaklaşık olarak eşit ve 3-4 cm aralıkla 20-30 (birincil) ışın bulunur; (ikincil) şemsiye 15-40 çiçeklidir; çiçek sapı meyve olgunlaştıkça büyür, 6-10 mm uzunluktadır; brakteol şerit-biz şeklindedir, erken dökülür. Merikarp tohum eliptik veya neredeyse dairemsidir, 10-16 x 7-14 mm boyutlardadır, tabanı kesik veya girintilidir, sırt çıkıntısı ipliksidir, yanal kanatlar 1-1.5 mm genişliktedir. Türkiye΄de yetişen iki alttürün morfolojik farklılıkları şu şekildedir: subsp. communis: Yaprak lobları 0.3-0.8 mm genişliktedir; yaprakların her iki yüzeyi yeşildir. subsp. glauca: Yaprak lobları 1-3 mm genişliktedir; yaprakların üst yüzeyi yeşil, altı dumanlıdır.

Bu tür geniş yayılışlı ve nüfusu yüksektir.Yakın gelecekte tükenme riski bulunmamaktadır.

Ferula epiteti doğrudan Latinceden alınmıştır; ΄kamış, kamçı, çubuk, değnek, rezene bitkisi veya sapı (eski Roma dönemlerinde rezene sapları kırbaç cezasını uygulamak için kullanılmıştır.) anlamlarına gelmektedir΄. Communis kelimesi Eski Latincede ‘ortaklaşa kullanılan, topluma ait, umumi’ anlamlarına gelen commoinis kelimesinden türetilmiştir. Commoinis Latinceye Öncel-Hint-Avrupa dillerinde aynı anlam ile kullanılan kom-moy-ni kelimesi değişerek taşınmıştır. Türün yaygın olarak görülmesine işaret eder. Bilimsel adlandırmada kullanılan L. kısaltması modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoolog olan Carl Linnaeus´un (1707-1778) türü yayınlayan kişi olduğunu belirtmek için kullanılır.

1.Kumbağ / Süleymanpaşa / Tekirdağ
Mayıs 2021©Havva Ünlü
2.Kumbağ / Süleymanpaşa / Tekirdağ
Mayıs 2021©Havva Ünlü
3.Kumbağ / Süleymanpaşa / Tekirdağ
Mayıs 2021©Havva Ünlü
4.Kumbağ / Süleymanpaşa / Tekirdağ
Mayıs 2021©Havva Ünlü


Daha fazla bilgi için profildeki bağlantıya tıklayınız.
#GezenAdam #hangitür #Atkasnağı #FerulaCommunis #Kumbağ