Kara Kavak | Populus nigra

Kara kavak, 40 m yüksekliğe ve 300 cm gövde çapına kadar ulaşan büyük, hızlı büyüyen ve yaprak döken bir ağaçtır. Kabuk koyu kahverengi veya siyahtır ve çok sayıda çatlak vardır. Yaprakların boyutları ve şekli değişkendir. Çiçekler yapraklardan önce ortaya çıkar. Meyveler kedicik/tırtıl şekilli kurullar içinde gruplanmış kapsüllerden oluşur. Hem rüzgar ve suda dağılmış tohumlar ile hem de çelikleme ile çoğaltılabilir. Sınıflandırmasını zorlaştıran çok sayıda klon ve melezi vardır. Olgun ağaçlar genellikle 100 yıla kadar yaşar, çok nadiren 300-400 yıl yaşayan kavaklar gözlenebilir.

Genellikle 20-30 m`ye kadar boylanabilir ve tepe tacı sıklıkla geniş yumurtamsı görünümdedir. Gövde kabuğu kalın ve soluk gri renktedir; yaşlandıkça kalınlaşır, koyulaşır ve derin yarıklar oluşturur. Tomurcuklar kırmızımsı-kahverengi ve ±tüysüz fakat yapışkandır. Genç filizler silindirik, boylamasına çıkıntıları bulunmayan, önceleri sarımsı-kahverengi daha sonra grimsi renktedir. Yapraklar 5-10 ( -12 ) x 4-8 ( -15 ) cm boyutlarda, koyu yeşil ve parlak renktedir. Uzun sürgün yaprakları genişçe üçgensi veya üçgensi formdadır, genişlikleri genellikle uzunluklarından daha fazladır; kenarlar uçları yuvarlağımsı dişlidir; dip kısmı kesik veya yuvarlağımsıdır ve keskin uçludur. Kısa sürgün yaprakları daha küçük, eşkenar dörtgenimsi-yumurtamsı formdadır ve uzunluğu genişliğinden daha fazladır; dip kısmı kamamsıdir ve her zaman sivri uçludur; kenarları az derecede küt-testere dişlidir. Yaprak sapı 3-6 cm uzunluğundadır. Çiçeklenme Mart-Nisan aylarında gerçekleşir; iki evciklidir; çiçekler tırtılsı kurullardadır; dişi kedicikler uçta dışa doğru eğiktir; erkek kedicikler 5-6 cm uzunluğunda ve tüysüzdür; brahteler kahverengimsi, 3-4 mm uzunlukta, zarımsı dokudadır ve saçaklıdır; ercik sayısı 15-30 kadardır; başçıklar morumsu kırmızı renktedir; ovaryum yumurtamsı, tüysüz ve 2 sitigmalıdır. Kapsül meyve yumurta biçimli ve 2 kapakçıklıdır. Türkiye'de iki alt türü tespit edilmiştir; bu alt türler ve tanı anahtarları aşağıda verildiği şekildedir: Populus nigra subsp. nigraGenç filizler, yapraklar, genç tırtılsı çiçeklerin sap ve eksenleri tüysüzdür. Populus nigra subsp. caudinaGenç filizler, yaprak altlarında orta damar boyları, genç tırtılsı çiçeklerin sap ve eksenleri havlıdır.

Populus nigra geniş yapraklı karma ormanlarda, beyaz kavak (Populus alba), söğüt (Salix spp.), kızılağaç (Alnus spp.), akçaağaç (Acer spp.), karaağaç (Ulmus spp.) bireyleri ile birlikte, bazen de meşe (Quercus spp.). türleriyle birlikte orman oluşturur. Titrek kavak gibi öncü bir ağaç türüdür; bozulmalardan sonra yeni alanlarda kolonileşebilir.  Kuraklığa ve gölgeye tahammül edemez, ayrıca yaz aylarında yüksek su seviyelerine ve yüksek sıcaklıklara karşı iyi bir toleransa sahiptir. 

Dünyada geniş bir doğal yayılıma sahiptir. Avrupa'nın neredeyse tamamında gözlenebilir. Kuzey Afrika'nın Akdeniz kıyılarına yakın bölgelerde ve yine Orta Doğu'nun kuzey kısımlarında bulunabilir. Doğuda Kazakistan ve Çin'e kadar uzanır. Ayrıca kuzey ve güney Amerika'da ve Hindistan'dnın 26-29°Kuzey enlemleri arasında yetiştirilmektedir.

Türkiye yayılışı alt türe göre farklılık göstermektedir. Populus nigra subsp. nigra 160-1400 m yükseklikler arasında akarsulu vadiler, göl kenarları ve dere boylarındaki toprak yığınlarında gözlenirken; Populus nigra subsp. caudina 100-1100 m yükseklikler arasında, akarsulu vadilerde çakıllı ve kumluk alanlarda ve dere boylarında gözlenebilir.





Yeterli bilgi bulunmamaktadır.Tükenme riski değerlendirmesi yapılamamaktadır.

Populus Latincede `insanlarla dolu, kalabalık` anlamına gelen populosus kelimesinden türetilmiştir. Nigra Latincede `siyah` anlamına gelen niger kelimesinden türetilmiştir. Adlandırmada kullanılan L. kısaltması modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoolog olan Carl Linnaeus´un (1707 - 1778) türü yayınlayan kişi olduğunu belirtmek için kullanılır.

1.Tatlıca / Elmadağ / Ankara
Kasım 2021©Serdar Ölez
2.Tatlıca / Elmadağ / Ankara
Kasım 2021©Serdar Ölez
3.Tatlıca / Elmadağ / Ankara
Kasım 2021©Serdar Ölez
4.Tatlıca / Elmadağ / Ankara
Kasım 2021©Serdar Ölez
5.Tatlıca / Elmadağ / Ankara
Kasım 2021©Serdar Ölez
6.Kemalpaşa / Elmadağ / Ankara
Kasım 2021©Serdar Ölez
7.Azaphane Mevkii / Kızılcahamam / Ankara
Mart 2019©Ahmet Demirtaş
8.Yağcıhüseyin / Kızılcahamam / Ankara
Ekim 2014©Ahmet Demirtaş
9.Söğütlüçeşme / Eskipazar / Karabük
Haziran 2016©Ahmet Demirtaş
10.Keles / Bursa
Ekim 2020©Tuğrul Körüklü
11.ODTÜ Kampüsü / Ankara
Mayıs 2014©Serdar Ölez
12.ODTÜ Kampüsü / Ankara
Eylül 2018©Serdar Ölez
13.ODTÜ Kampüsü / Ankara
Eylül 2018©Serdar Ölez


Daha fazla bilgi için profildeki bağlantıya tıklayınız.
#GezenAdam #hangitür #KaraKavak #PopulusNigra #Tatlıca #Kemalpaşa #Azaphane Mevkii #Yağcıhüseyin #Söğütlüçeşme #Keles #ODTÜ Kampüsü