Çakır Dikeni | Centaurea solstitialis

15-60 cm boylanabilen, tek yıllık otsu bir türdür. Gövde basık-kaba tüylüdür. Dip ve alt yapraklar lirat veya tüysü parçalı ve 3-4 çift yanal dilimlidir. Orta ve üst yapraklar mızraksı veya şeritsi-mızraksı, loblu, dişli veya tam kenarlıdır; dekürenttir, yapraklar sapsızdır ve taban gövde üzerine dar tam kenarlı kanatlar şeklinde uzar. Çiçeklenme haziran-ağustos ayları arasında gerçekleşir. İnvolukrum 13-16 x 8-12mm boyutlardadır ve yüzey örümcek ağsı-kaba tüylüdür. Filarilerin uç kısmında saman rengi veya kırmızı sivri birer diken bulunur; dikenler involukruma neredeyse dik açıda ve 8-25 mm boydadır; diken tabanının her iki kenarında 2-3 dikencik bulunur; dışta kalan filarilerin kısa dikenciklidir. Çiçekler sarı veya pembe renktedir. Sert kabuklu meyveler 2-3 mm uzunluktadır; dış kısımdakiler siyahımsıdır ve papus taşımaz; ortadakiler grimsi-kahverengi renktedir ve 3-4 mm beyaz papus taşır, papus dıştan içe doğru dereceli olarak daha uzundur. Türkiye´de üç alttürü gözlenmektedir: C. solstitialis subsp. carneola: Çiçekler pembedir C. solstitialis subsp. solstitialis: Çiçekler sarıdır; dikenler genellikle 15 mm´den daha uzundur ve saman rengindedir. C. solstitialis subsp. pyracantha: Çiçekler sarıdır; dikenler narin, genellikle 15 mm´den daha kısa ve kırmızımsı denk geçişlidir.

Deniz seviyesi ile 1900 m yükseklikler arasında; çam ormanları, kuru yüzeyler ve döküntülüklerde bulunur.

 



Centaurea solstitialis (Çakırdikeni) tarım alanlarında istenmeyen bir türdür. Doğal alanlarda, meralarda ve diğer yerlerde yoğun ve aşılmaz topluluklar oluşturabilir. Derin, iyi drene edilmiş topraklara ve yıllık ortalama yağışın 25-150 cm arasında yağış olan açık alanlara iyi adapte olmuştur. C. solstitialis mücadelesi tek bir yöntem ile veya tek bir yılda gerçekleştirilemez. Etkili kontrol için tohum üretiminin baskılanmasını gerektirir. Bunun için mekanik, kültürel, biyolojik ve kimyasal kontrol seçenekleri mevcuttur.



Centaurea cins adı Latincede `yüz` anlamına gelen centum kelimesi ile `altın` anlamına gelen aurum kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; cinsin ilk tür örneğinin parlak sarı çiçeklerine işaret eder. Solstitialis Eski Latincede `gündönümü, özellikle yaz gündönümü (21 Haziran)´ anlamına gelen solstitium kelimesinden türetilmiştir; (muhtemelen) bitkinin çiçek açma dönemine işaret eder. Bilimsel adlandırmada kullanılan L. kısaltması modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoolog olan Carl Linnaeus´un (1707-1778) türü yayınlayan kişi olduğunu belirtmek için kullanılır.

1.Keçikıran / Siverek / Şanlıurfa
Temmuz 2021©Serdar Ölez
2.Keçikıran / Siverek / Şanlıurfa
Temmuz 2021©Serdar Ölez
3.Keçikıran / Siverek / Şanlıurfa
Temmuz 2021©Serdar Ölez


Daha fazla bilgi için profildeki bağlantıya tıklayınız.
#GezenAdam #hangitür #ÇakırDikeni #CentaureaSolstitialis #Keçikıran