Ballık

Anchusa leptophylla

(Toklubaşı, Yünlü ballık)

40-70 cm boylanabilen, iki yıllık veya çok yıllık, otsu bir türdür. Gövdeler dik gelişir, ± basit veya dallanmıştır, yüzeeyi sert kıllı veya dür. Yapraklar şeritsi formda, 60-110 x 6-8 mm boyutlarda ve tam kenarlıdır. Çiçeklenme haziran-temmuz ayları arasında gerçekleşir. Çiçek kurulu ve ± yayılı sert kıllıdır; meyvelenmeye doğru boyu uzar; yumurtamsı-mızraksı ve küçüktür. 4-9 mm uzunluktadır, 1/3-2/3´ünden loblara bölünmüştür; meyvelenmeye doğru boyu uzar. genellikle parlak mavi ve beyaz boyunludur, nadiren beyaz veya sarımsı olabilir; tüp 6-10 mm uzunluktadır, loblar 2-4 mm uzunluktadır. Sert kabuklu küçük meyve 2-3 x 2.5-4 mm boyutlarda ve eğik yumurta biçimlidir. Türkiye´de üç alttürü gözlenmektedir, bu alttürlerin ayrım anahtarı şu şekildedir.
A. leptophylla subsp. tomentosa: çanak çiçek zamanı 7-9 mm uzunluktadır; tüp şeklindeki taç yapı 8-10 mm uzunluktadır.
A. leptophylla subsp. incana: çanak çiçek zamanı 4-6 mm uzunluktadır; tüp şeklindeki taç yapı 6-8 mm uzunluktadır; çanak 1/2 veya daha fazlasından loblara bölünmüştür, tüy örtüsü bazen seyrek olmak üzere ± yayılı dür; gövdeler boylu boyunca ve bolca dallanmıştır.
A. leptophylla subsp. leptophylla: çanak çiçek zamanı 4-6 mm uzunluktadır; tüp şeklindeki taç yapı 6-8 mm uzunluktadır; çanak yaklaşık 1/3´ünden loblara bölünmüş ve yoğun dür; gövdeler sadece taban yakınından dallanmıştır.
Yeni gözlem bildir



Kızılçevlik / Pınarbaşı / Kayseri - Temmuz 2021 © Serdar Ölez


Görseller

Gözlemler

Ekoloji/Habitat

800-3000 m yükseklikler arasında; taşlık yamaçlar, kumluk alanlar ve bozkırlarda gelişim gösterirler.

Sınıflandırma

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Anchusa leptophylla Roem. & Schult.
Sinonimler

- Anchusa leptophylla var. pallidiflora Hub.-Mor.
- Anchusa leptophylla var. sericans Gușul.
- Anchusa ochroleuca var. canescens Boiss.
- diğer sinonimler...

Etimoloji ve kısaltmalar

Anchusa Eski Yunancada kozmetik amaçlarla kullanılan bir bitkiye (muhtemelen Alkanna tinctoria) verilen isim olan ἄγχουσα (ánkhousa) kelimesinden türetilmiştir. Leptophylla Latincede `uzun, ince yaprakları olan´ anlamına gelen leptophyllus kelimesinden türetilmiştir.

Kaynaklar

  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Çeviri: Ölez S., 2021)
  2. Anchusa. (2021). Wiktionary, the free dictionary. https://en.wiktionary.org/wiki/Anchusa
  3. Leptophylla - WordSense dictionary. (2021). WordSense Dictionary: word origin & history, definitions, synonyms & translations. https://www.wordsense.eu/leptophylla/
  4. Listelenen kaynaklar Anchusa leptophylla hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations
    KEW-PWO

Basit Görünüm