Gül gazalboynuzu

Lotus gebelia


10-50 cm boylanabilen, çok yıllık, otsu bir bitkidir. Gövdeler yere yayılı veya dik gelişebilir, dallanmıştır; yüzeyler veya dir. Yaprak birleşik yapıdadır; eksen uzun veya çok kısa olabilir. Yaprakçıklar formda ve 10-15 x 5-7 mm boyutlardadır, genellikle asimetriktir, alttaki çift diğerlerinden farklı şekil ve ölçüdedir. Çiçeklenme mayıs-temmuz ayları arasında gerçekleşir. Çiçek kurulu formdadır ve 2-6 çiçeklidir, uzun saplı, kısa saplı veya neredeyse sapsız olabilir. 1-3 adettir; brakteler birbirlerine eşit değildir ve genellikle tan daha kısadır. Çiçekler 13-18 mm boydadır. çanımsıdır, dişler tüpün 1-1.5 katı uzunluktadır. yaklaşık iki katı uzunluğundadır, pembe veya kırmızımsı-eflatun, nadiren beyaz renktedir; ters yumurtamsıdır, kanatlardan ve tan uzundur; uzun veya kısa gagası vardır. Meyve çanağın 1-5 katı kadar uzundur, ~ 3 mm genişliktedir, silindirik veya ± düz olabilir, sıklıkla küçük çıkıntılıdır; 1 veya daha çok tohumludur.
Yeni gözlem bildir



Beş Minare / Bitlis - Temmuz 2021 © Serdar Ölez


Görseller

Gözlemler

Ekoloji/Habitat

500-1800 m yükseklikler arasında; kurak alanlar, bozkırlar ve dağ eteklerinde doğal gelişim gösterirler.

Sınıflandırma

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Lotus gebelia Vent.
Sinonimler

- Lotus goebelia Vent.
- diğer sinonimler...

Diğer bilgiler

Türkiye'deki tüm pembe çiçekli çok yıllık Lotus türleri L. gebelia'ya dahil edilmiştir. Türkiye'de sıklıkla tanımlanan üç varyete bulunmaktadır.

L. gebelia var. gebelia: Baklamsı meyve çanaktan daha uzuncadır, sıklıkla küçük çıkıntılıdır ve büküktür; kayıkçık genellikle oldukça uzun ve narin gagaya sahiptir; çiçek kümesi sapı yaprak sapına göre belirgin şekilde uzuncadır. 

L. gebelia var. anthylloides: Baklamsı meyve çanağın 1-2 katı kadar uzundur, küçük çıkıntılı ve ± düzdür; kayıkçık genellikle daha geniş ve kısa gagalıdır; çiçek kurulu başak benzeridir ve çoğunlukla neredeyse sapsız veya kısaca saplıdır; yaprak ekseni çok kısadır; üst yaprakçıklar çoğunlukla daha uzun ve keskin veya sivri uçludur.

L. gebelia var. hirsutissimus: Baklamsı meyve çanağın 1-2 katı kadar uzundur, küçük çıkıntılı ve ± düzdür; kayıkçık genellikle daha geniş ve kısa gagalıdır; çiçek kurulu birleşik salkım benzeri formdadır, en azından alt kurullar uzun saplıdır; yaprak ekseni uzundur; üst yaprakçıklar çoğunlukla genişçe ters yumurtamsı ve uçları sivri çıkıntılıdır.

Etimoloji ve kısaltmalar

Lotus Yunan ve Roma mitolojisindeki hikayelerde adı geçen bir bitkiyi tanımlamak üzere kullanılan λωτός (lōtós) kelimesinden türetilmiştir; 1540`lardan bu yana λωτός, akraba veya benzer olmayan çeşitli bitkileri tanımlamak için kullanılmıştır. Homeros`un Odyssey`inde λωτός hoş bir uyuşukluğa neden olan bir meyve olarak tasvir edilir. Başka kaynaklarda λωτός kelimesi Trabzon hurması (Diospyros lotus) ve yine yenilebilir bir bitki olan Jujube (Ziziphus lotus) için de kullanıldığı görülmüştür. Gebelia kelimesi Eski arapçada `dağdan, dağa ait´ anlamına gelen jebli (jebelia) kelimesinden türetildiği tahmin edilmektedir; Jebli, kuzeybatı Fas`ın dağlarında konuşulan eski bir Arapça lehçesidir; bu Fas lehçesinin tarihsel gelişimi belirsizdir. Bilimsl adlandırmada kullanılan Vent. kısaltması türün ilk kez Etienne-Pierre Ventenat (1757-1808) tarafından yayınlandığını belirtir; Pierre Ventenat, Limoges`de doğan bir Fransız botanikçidir, Paris`teki din kütüphanesi Sainte-Geneviève`in direktörü olarak çalışırken İngiltere`ye bir gezi yapmış ve ülkenin botanik bahçelerini araştırmıştır.

Kaynaklar

  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Çeviri: Ölez S., 2021)
  2. Lotus (genus). (2021, July 30). Wikipedia, the free encyclopedia. Retrieved August 18, 2021, from https://en.wikipedia.org/wiki/Lotus_(genus)
  3. Lotus. (2021). CasaBio. https://casabio.org/taxa/lotus
  4. Listelenen kaynaklar Lotus gebelia hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations
    KEW-PWO

Basit Görünüm