Deligözdikeni

Centaurea iberica


20-80 cm boylanabilen, tek yıllık veya iki yıllık bir türdür. Gövde taban yakınından ard arda dallanmıştır, dallar genellikle terminal ile sonlanır. Yapraklar seyrek dür; alt kısımlardakiler saplı, formdadır, 6 çifte kadar küçük dişli mızraksı yanal dilimleri bulunur; orta kısımdakiler benzer fakat sapsızdır, yanal dilimleri de daha az sayıdadır; üst yapraklar formdadır, 1-2 çift yanal dilimli veya mızraksı ve tam kenarlı veya with birkaç kaba dişli olabilir. Çiçeklenme haziran-ağustos ayları arasında gerçekleşir. yumurta biçimli veya fincan şeklinde ve 13-18 x 9-12 mm boyutlardadır. lerin uç kısmında saman rengi sivri birer diken bulunur; dikenler involukruma neredeyse dik açıda ve 10-25 mm boydadır; diken tabanı filarinin dar şeffaf kenarı olarak devam eder ve birleştiği bölgede 2-3 çift dikencik bulunur. Çiçekler soluk pembe renktedir. Sert kabuklu meyveler 3-4 mm uzunluktadır; 1-2.5 mm uzunluktadır.
Yeni gözlem bildir



Malabadi / Silvan / Diyarbakır - Temmuz 2021 © Serdar Ölez


Görseller

Gözlemler

Ekoloji/Habitat

Deniz seviyesi ile 2300 m yükseklikler arasında; tarlalar, yol kenarları ve döküntü topraklarda görülür.

Sınıflandırma

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Centaurea iberica Trevir. ex Spreng.
Sinonimler

- Centaurea aegyptiaca Sm.
- Centaurea macracantha Heldr. ex Boiss.
- Centaurea noeana Boiss.
- Centaurea pallescens var. iberica (Trevir. ex Spreng.) Gugler & Thell.
- diğer sinonimler...
İngilizce

Iberian Star Thistle, Iberian knapweed

Etimoloji ve kısaltmalar

Centaurea cins adı Latincede `yüz` anlamına gelen centum kelimesi ile `altın` anlamına gelen aurum kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; cinsin ilk tür örneğinin parlak sarı çiçeklerine işaret eder. Iberica `İber Yarımadasından, İber Yarımadasına ait´ anlamında kullanılmıştır; türün ilk örneğinin Portekiz ve İspanya´nın bulunduğu, Avrupa Kıtasının güneybatı ucundaki İber Yarımadasından toplandığını veya türün bu alanda yaygın olarak bulunduğuna işaret eder. Bilimsel adlandırmada kullanılan Trevir. kısaltması türün Ludolph Christian Treviranus (1779-1864) tarafından adlandırıldığını ve yayınlandığını belirtir. Treviranus Alman bir botanikçi ve bilim adamıdır; başlangıçta daha çok bitki anatomisi ve fizyolojisi alanlarında çalışmış, sonraları taksonomik konulara odaklanmıştır; bir botanik cinsi olan Trevirana (Gesneriaceae), Carl Ludwig Willdenow (1765-1812) tarafından Treviranus´a atfedilmiştir. Bilimsel adlandırmada kullanılan Spreng. kısaltması türün Kurt Polycarp Joachim Sprengel (1766-1833) tarafından adlandırıldığını ve yayınlandığını belirtir. Sprengel Alman botanikçi ve doktordur; tıp tarihini anlatan ve birçok ciltten oluşan Versuch einer pragmatischen Geschichte der Arzneikunde eseri ve diğer birkaç tıbbi referans çalışması yayınlanmıştır; 1809`da Hollanda Kraliyet Enstitüsü`ne, 1810`da ise İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi`ne kabul edilmiştir.

Kaynaklar

  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Çeviri: Ölez S., 2021)
  2. Centaurea iberica. (2021). Plants For A Future. https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Centaurea+iberica
  3. Kurt Polycarp Joachim Sprengel. (2004, January 30). Wikipedia, the free encyclopedia. Retrieved August 19, 2021, from https://en.wikipedia.org/wiki/Kurt_Polycarp_Joachim_Sprengel
  4. Ludolph Christian Treviranus. (2008, May 31). Wikipedia, the free encyclopedia. Retrieved August 19, 2021, from https://en.wikipedia.org/wiki/Ludolph_Christian_Treviranus
  5. Listelenen kaynaklar Centaurea iberica hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations
    KEW-PWO

Basit Görünüm