Sarı alıç

Crataegus tanacetifolia

(Kotan alıcı, Ayva alıcı)

Anadolu ve Suriye´ye özgü bir tür olan sarı alıç (Crataegus tanacetifolia) yavaş büyüyen dağınık taçlı küçük bir ağaçtır. Yapraklar üzerilerindeki tüylü katman nedeniyle gümüş grisi gibi görünür. Haziran ayında göz alıcı kremsi beyaz ve hafif kokulu çiçekler açar. Misket büyüklüğündeki sarı meyveler elma benzeri tatlı bir tada sahiptir.
Yeni gözlem bildir



Karaşar / Beypazarı / Ankara - Ağustos 2021 © Serdar Ölez


Morfoloji

8-10 m boylanabilen, kışın yapraklarını döken, çalı veya ağaççık şeklinde gelişen, odunsu bir türdür; eser miktarda dalımsı-dikenlidir. Yapraklar dış hatlarda ve 3-7 derin tüysü lobludur, 1.5-2.5 x 1.5-2.5 cm boyutlardadır, tabanlıdır ve yeşil renktedir, alt daha yoğun olmak üzere her iki yüzeyi dir; loblar derin keskin çentiklidir; sap 3-10 mm uzunluktadır. Haziran ayında çiçeklenir. Çiçekler 4-8 çiçekli kurullarda, beyaz renkte ve 2-2.5 cm çaptadır; geniş ve üçgen biçimlidir, meyve oluşumu ile geriye doğru bükülür; 5 adettir. Meyve küremsi formda ve ~2 cm çaptadır, sarı renktedir, bazen kırmızımsı geçişleri olabilir, özellikle uca ve tabana yakın kısımlar dır; sert kabuklu 5 çekirdek oluşturur.

Görseller

Gözlemler

Ekoloji/Habitat

800-1800 m yükseklikler arasında; çam veya meşe ormanlarında, taşlık kireçtaşı yamaçlarda yetişirler.

Sınıflandırma

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Crataegus tanacetifolia (Poir.) Pers.
Sinonimler

- Crataegus callidens Hausskn. & Bornm.
- Crataegus tanacetifolia var. typica Regel
- Mespilus tanacetifolia Poir.
- Phaenopyrum tanacetifolium (Poir.) M.Roem.
- diğer sinonimler...

Etimoloji ve kısaltmalar

Crataegus cins adı Yunancada `güç` anlamına gelen kratos kelimesi ile `keskin` anlamına gelen akis kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bazi türlerinin keskin batıcı dikenlerini işaret ettiği sanılmaktadır. Tanacetifolia tanacetum cins adı ile `yaprak` anlamına gelen folium kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; yapraklarının pireotu (tanacetum spp.) türleri yapraklarına benzerliğini işaret etmektedir.
Adlandırmada kullanulan Pers. kısaltması türün ilk kez Christiaan Hendrik Persoon (1761-1836) tarafından yayınlandığını belirtir; Persoon mantar taksonomisini geliştiren ve genişleten Alman botanist ve mikologdur; 1805 ile 1807 arasında, 20.000 bitki türünü anlatan Synopsis plantarum`u yayımlamıştır. (..) Parantez içerisindeki isim bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi, parantez dışındaki isim ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişiyi belirtir.

Kaynaklar

  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Çeviri: Ölez S., 2021)
  2. Bluebell Arboretum & Nursery "Crataegus Tanacetifolia" (August 26, 2021). https://www.bluebellnursery.com/Crataegus/858-2419-Crataegus-tanacetifolia.html.
  3. Plant Database "Crataegus Tanacetifolia" (August 26, 2021). https://pfaf.org/user/plant.aspx?LatinName=Crataegus+tanacetifolia.
  4. Listelenen kaynaklar Crataegus tanacetifolia hakkında ilave bilgiler içerebilir: DergiPark
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations
    KEW-PWO

Basit Görünüm