Topajdarbaşı

Lallemantia canescens


Topajdarbaşı (Lallemantia canescens) Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden, Türkiye, İran ve Kafkaslara özgü bir türdür. Türkiye΄de Doğu Karadeniz, Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van ve Hakkari alt bölgelerinde yayılış gösterir.
Yeni gözlem bildir



Ahlat / Bitlis - Temmuz 2021 © Serdar Ölez


Morfoloji

20-50 cm boylanabilen, çok yıllık, ± grimsi- bir türdür. Gövdeler genellikle çok sayıdadır, odunsu tabandan dallanarak dar açılı yükselirler. Alt yapraklar formda ve 20-60 x 7-12 mm boyutlardadır; sap uzundur; kenarlar küt dişlidir, neredeyse görünümde olabilir. Üst yapraklar formda ve 80 x 8 mm΄ye kadar boyuttadır; kısaca saplı veya sapsız olabilir. Çiçeklenme haziran-ağustos ayları arasında gerçekleşir. 8-11 x 2.5-3.5 mm boyutlarda ve kirpikli kenarlıdır. Çanak az çok silindiriktir, dişlerle 1/4΄üne kadar bölünmüştür; üst diş yumurtamsı, alt dişler mızraksı formdadır. 28-40 mm uzunluktadır ve tüp her zaman çanaktan dışa taşmıştır; menekşe renkli, koyu menekşe renkli-mavi, mavi-eflatun, leylak rengi veya lavanta renkli olabilir.

Görseller

Gözlemler

Ekoloji/Habitat

1300-3200 m yükseklikler arasında; nadas tarlaları, yamaçlar, yol kenarı toprak yığınları, taşlık volkanik ve kireçtaşı yamaçlar ve moloz yığınlarında doğal olarak gelişirler.

Sınıflandırma

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Lallemantia canescens (L.) Fisch. & C.A.Mey.
Sinonimler

- Dracocephalum azureum Boiss.
- Dracocephalum canescens L.
- Dracocephalum incanum Salisb.
- Lallemantia azurea (Boiss.) Boiss. & A.Huet
- Zornia canescens (L.) Moench
- diğer sinonimler...

Etimoloji ve kısaltmalar

Lallemantia cins adı Julius Léopold Eduard Avé-Lallemant (1803 – 1867) `a ithafen adlandırılmıştır. Avé-Lallemant bir Alman entomolojist ve botanikçidir; ΄De plantis quibusdam Italiae borealis et Germaniae australis rarioribus - Kuzey İtalya ve Güney Almanyanın Bazı Bitkileri (1829)΄ eserinin yazarıdır; yayınladığı türlerin bilimsel adlandırmalarına Avé-Lall kısaltması eklenmiştir.  Canescent Latincede ΄gri veya beyaza dönüşmek΄ anlamına gelen canescere kelimesinin sıfat-fiil halidir; sıklıkla türün bir bölümü veya tamamının yüzeyindeki tüylerin görünüşüne atıfta bulunur. Adlandırmada kullanılan L. kısaltması modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoolog olan Carl Linnaeus´un (1707 - 1778) türü yayınlayan kişi olduğunu belirtmek için kullanılır. (..) Parantez içerisindeki isim bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi, parantez dışındaki isim ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişiyi belirtir.

Kaynaklar

  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Çeviri: Ölez S., 2021)
  2. Lallemantia. (2021, March 21). Wikipedia, the free encyclopedia. Retrieved September 15, 2021, from https://en.wikipedia.org/wiki/Lallemantia
  3. Julius Leopold Eduard Ave-lallemant. (2008, October 19). Wikipedia, the free encyclopedia. Retrieved September 15, 2021, from https://en.wikipedia.org/wiki/Julius_L%C3%A9opold_Eduard_Av%C3%A9-Lallemant
  4. WordSense dictionary (2021). Canescens - WordSense Dictionary: word origin & history, definitions, synonyms & translations. https://www.wordsense.eu/canescens/
  5. Listelenen kaynaklar Lallemantia canescens hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations
    KEW-PWO

Basit Görünüm