Yaban kirazı

Prunus microcarpa

(Sarıdağ kirazı)

Yaban kirazı (Prunus microcarpa) Gülgiller (Rosaceae) ailesinden Türkistan, İran, Kafkaslar ve Türkiye’de doğal yayılan bir türdür. Türkiye΄de Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van, Hakkari, Adana alt bölgelerinde yayılış gösterir.
Yeni gözlem bildir



Bağözü / Kahta / Adıyaman - Temmuz 2021 © Mustafa Gökmen


Morfoloji

3 metreye kadar boylanabilen sık dallı çalılardır. Gövde dikensiz veya bazen biraz sivri dikenli olabilir; sürgün azçok dür. biz şeklindedir ve kalıcıdır. Yapraklar ; kısa sürgünlerde genellikle 20 mm΄ye kadar, uzun sürgünlerde 50 mm΄ye kadar uzundur; önceleri tüylü, sonraları tüysüzdür; taban hafif kamamsıdır; kenarlar düzensiz dişlidir; yaprak sapı 7-12 mm’dir. Çiçeklenme mart-mayıs ayları arasında gerçekleşir. Çiçekler 1-3 tanesi bir aradadır ve çiçek sapı 15 mm΄ye kadar uzundur; açık pembemsi renktedir ve 4-5 mm uzunluktadır; tüysüzdür. Tek çekirdekli ve etli meyve, yumurtamsı veya nadiren küremsi formdadır; siyah, kırmızı portakal rengi veya sarı renkte olabilir; meyve çekirdeği hafifçe omurgalıdır, yüzeyi pürüzsüzdür.

Görseller

Gözlemler

Sınıflandırma

Kısa kısa...

Türkiye΄de iki alttürü yayılış gösterir:

Cerasus microcarpa subsp. microcarpa: Yaprakları 15-25 mm boyundadır, her iki yüzü de çıplak veya gençken yaprakların alt yüzeyi tüylüdür, uç tarafı genellikle yuvarlaktır; özellikle Gaziantep taraflarında yetişir.

Cerasus microcarpa subsp. tortusa: Kısa, 0.5-1 m boylarında, bodur görünüşlü ve seyrek dallı bir çalıdır. Yaprakları 12 mm uzunlukta ve uzun yumurta veya elips biçimindedir, yaprak ucu küttür, alt yüzü çokça tüylü, bazen de çıplak. Çiçek sapı çok kısadır. Anadolu’nun doğu kesimi ile Kayseri dolaylarında bulunur.

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Prunus microcarpa C.A.Mey.
Sinonimler

- Cerasus microcarpa (C.A.Mey.) Boiss.
- Microcerasus microcarpa (C.A.Mey.) Eremin & Juschev
- diğer sinonimler...

Etimoloji ve kısaltmalar

Prunus {Latince}: erik ağacı. Microcarpa: Latincede `çok küçük` anlamına gelen `micro` kelimesi ile `meyve` anlamına gelen `carpa` kelimesinin birleşiminden türetilmiştir. Bilimsel adlandırmada kullanılan C.A.Mey. kısaltması türün Carl Anton von Meyer (1795–1855) tarafından yayınlandığını belirtir; Meyer bir Alman (daha sonra Rus vatandaşı olmuştur) botanikçi ve kaşiftir.

Kaynaklar

  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2021)
  2. Akkemik, Ü. (Ed). 2018. Türkiye’nin Doğal-Egzotik Ağaç ve Çalıları. Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. 684s.
  3. Listelenen kaynaklar Prunus microcarpa hakkında ilave bilgiler içerebilir: DergiPark
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations
    KEW-PWO

Basit Görünüm