Anadolu Kestanesi

Castanea sativa


30 m’ye kadar boylanabilen, geniş ve dağınık tepeli kışın yaprağını döken bir ağaç türüdür. Yapraklar 10-25 cm uzunluğunda, geniş ya da dar şekilli, belirgin damarlı, , kenarları kılçıksı dişli ve almaşık dizilimli; ayanın üst yüzü parlak koyu yeşil, alt yüzü beyaz, tüylü veya hafif dür. Çiçeklenme haziran ayında; çiçek kurulu , erkek çiçekler bir eksen üzerinde, dik; dişi çiçekler ise çoğunlukla erkek çiçek kurullarının dip tarafındadır. Üzeri sık ve batıcı dikenlerle kaplı olan meyve örtüsü içinde genellikle 3 tane nuks meyve bulunur; üstten basık yarım küre şeklindeki meyveler parlak kızıl-kahverengi kabuklu ve nişastalıdır.
Yeni gözlem bildir



Arhavi / Artvin - Temmuz 2019 © Mustafa Gökmen


Görseller

Gözlemler

Ekoloji/Habitat

Doğal yayılış alanı Güney Avrupa, Kuzey Afrika, Türkiye ve Kafkasya’dır.

Sınıflandırma

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Castanea sativa Mill.
Sinonimler

- Castanea sativa
- Castanea vesca
- Castanea vulgaris
- diğer sinonimler...
İngilizce

European Chestnut

Koruma statüsü

DÜŞÜK RİSKLİ
LEAST CONCERN

Bu tür geniş yayılışlı ve nüfusu yüksektir.
Yakın gelecekte tükenme riski bulunmamaktadır.
IUCN Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından sürdürülmektedir.

Diğer bilgiler

  • Kasım 2003 tarihinde TBMM'de kabul edilen 4999 sayılı yasayla 6831 sayılı Orman Yasası'nın çok sayıda maddesi değiştirilmiştir. Bu değişikliklerle; sahipli arazilerdeki kızılağaçlıklar ile aşılı kestaneliklerin “orman ağacı” sayılmaması ve buradaki ağaçların kesilmesi ve çeşitli yollarla değerlendirilmesine yönelik iş ve işlemlerin köy muhtarlıkları tarafından yapılabilmesi sağlanmıştır. Yasayı Anayasa Mahkemesine götüren dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet SEZER, kızılağaçlıklar ve aşılı kestaneliklerin orman tanımı kapsamından çıkarılarak bunların sahipsiz bırakıldığı, bu ağaçların sanayide kullanılması amacıyla kontrolsüz bir şekilde kesileceği, bunun ise ormanların yok olması sonucunu doğuracağı, belirtilen ağaç sahiplerinin her türlü yapacak ve yakacak ile pazar ihtiyaçları için yapacakları kesimlerin keşif, damga ve nakliye işlemlerine tâbi tutulmayıp köy muhtarlıklarınca düzenlenecek bir belge ile yapılabileceğinin öngörülmesinin, söz konusu ağaçları korumasız bırakacağı, bu nedenlerle düzenlemenin Anayasa’nın 169. maddesine aykırı olduğunu belirtmiştir. Mart 2004'te Anayasa Mahkemesi üyeleri Cumhurbaşkanını haklı bulmuş ve yasayı oybirliği ile reddetmiştir.[2]

Etimoloji ve kısaltmalar

Sativa {Latince} kültüre alınmış; tohumla üretilen domestik bitkiyi işaret eder. Standart yazar kısaltması olan Mill. kısaltması İskoç kökenli bir botanikçi olan Philip Miller´in (1691 - 1771) bu türü tanımlayan kişi olduğunu belirtmek için kullanılır.

Kaynaklar

  1. Cemhan Bucak, Kestane ormanlarının Türkiye'deki Doğal Yayılışı ve Bu Alanları Koruma Önerileri [PDF]
  2. Anayasa Mahkemesi Kararı. (2005, May 20). T.C. Resmî Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/05/20050518-18.htm
  3. Listelenen kaynaklar Castanea sativa hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations
    KEW-PWO

Basit Görünüm