Kauçuk Ağacı

Ficus elastica


Kauçuk ağacının anavatanı Hindistan Yarımadası ve Güneydoğu Asyadır. Tropikal çalılıklar ve ormanlık alanlarda doğal olarak bulunur. Ilıman iklimli birçok bölgede yaygın olarak yol ağaçlandırması, park ve bahçe düzenlemesi ve evlerde süs bitkisi olarak kullanılır. Bir çok ülkede doğallaştığı kabul edilir.
Yeni gözlem bildir



Karaincir / Datça / Muğla - Temmuz 2014 © Serdar Ölez


Morfoloji

20 m kadar boylanabilen, geniş taçlı, herdem yeşil, odunsu bir türdür. Gövde silindirik; genç dallar , sarımsı-kahverengi veya gri renkte; gövde kabuğu pul pul ayrılır. Yapraklar 12-30 x 5-15 cm, , tabanda , , pürüzsüz, derimsi; sap 2.5-5 cm, , sarımsı-kahverengi veya siyah, 5-15 cm ve dür. her yaprak koltuk altında 2 adet, taban kısmı dar yumurta biçiminde, 1-2 cm, , koyu yeşil benekli; hafifçe konik, sapsızdır.

Görseller

Gözlemler

Ekoloji/Habitat

Kauçuk ağacının anavatanı Hindistan Yarımadası ve Güneydoğu Asyadır. Özellikle Kuzey Hindistan, Butan, Nepal, Myanmar (eski adıyla Burma), Malezya ve Endonezya'da, tropikal çalılıklar ve ormanlık alanlarda doğal olarak bulunur. Ilıman iklimli birçok bölgede yaygın olarak yol ağaçlandırması, park ve bahçe düzenlemesi ve evlerde süs bitkisi olarak kullanılır. Bir çok ülkede doğallaştığı kabul edilir. 

Doğal yetişme ortamlarında aylık ortalama üst sıcaklık 30 ° C ve ortalama yıllık yağış 1000 ila 2000 mm arasındadır.

Kauçuk ağaçları süs bitkisi olarak yetiştirildiğinde 25-50 yıl yaşarken; doğal yetişme ortamları tropik bölgelerde 200 yaşına ulaşabilir.

Sınıflandırma

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Ficus elastica Roxb. ex Hornem.
Sinonimler

- Ficus cordata Kunth & C.D.Bouché
- Macrophthalma elastica (Roxb. ex...
- Urostigma circumscissum Miq.
- Visiania elastica (Roxb. ex Hornem....
- diğer sinonimler...
İngilizce

Indian Rubberplant

Diğer bilgiler

  • Ficus cinsinin diğer üyelerinde olduğu gibi, kauçuk ağacı çiçeklerinin tozlaşması için belirli bir incir sineği türüne ihtiyaç duyar; bu ilişki nedeniyle, kauçuk bitkisi diğer tozlayıcıları çekmek için oldukça renkli veya hoş kokulu çiçekler üretmez. Küçük meyvesi sarı-yeşildir, zar zor yenilebilir; bu meyveler sadece tozlaşan böceğin bulunduğu alanlarda verimli tohumlar üreten sahte meyvelerdir.
  • 5-6 yaşına gelmiş Ficus elastica ağaçlarının gövdeleri çizilerek lateks adı verilen özsu elde edilebilir. Lateks kauçuk üretiminin ana maddesidir.

Etimoloji ve kısaltmalar

Ficus Latincede 'incir' veya 'incir ağacı' anlamına gelir. Eski Yunancada σῦκον kelmesinden türetilmiştir; σῦκον ise Afro-asyatik kökene sahip olduğu varsayılan Fenike dilinde 'yarı olgun incir' anlamına  gelmektedir. Elastica Eski Yunancada ἐλατός kelimesinin güncel Latince karşılığıdır. ἐλατός Hint-Avrupa dilleri kökeninde `harekete geçirmek, itmek, vurmak, yenmek` anlamlarına gelebilen hıel- önekinden türemiştir ve `eğer üzerinde bir güç uygularsa şeklini kırılmadan değiştirir` şeklinde yorumlanır. Ficus elastica türü için ağacın gövdesi çizilerek elde edilen ve eldivenlerden otomobil lastik sanayisine kadar bir çok alanda kullanılan özsuyuna (lateks) işaret eder. 

Kaynaklar

  1. Rubber plant (Ficus elastica) - Description and uses. (2020, October 24). Kalliergeia. https://www.kalliergeia.com/en/rubber-plant-ficus-elastica-description-and-uses/
  2. Ficus elastica (rubber plant). (2020, January 10). https://www.cabi.org/isc/datasheet/24090
  3. Listelenen kaynaklar Ficus elastica hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations
    KEW-PWO

Basit Görünüm