Mahçup kalkanböceği

Carpocoris pudicus


Yarım kanatlılar adlarını şekil değiştirmiş ve yarısı nispeten sert bir doku şeklini almış olan üst kanatlarından alırlar. Bu kanaların gövdeye yakın kısmı gövdeyi bir kabuk gibi örter; kanatların uç kısımları ise diğer böceklerinki gibi zarsı yapıdadır. Yarım kanatlılar takımından olan ve isimlerini trapezoid biçimindeki gövdelerinden alan kalkan böcekleri ailesi yaklaşık 900 cins ve 4700'den fazla tür içerir. Alışılagelmişin dışında sarı rengi ile Carpocoris pudicus bunlardan sadece birisidir.
Yeni gözlem bildir



Hasköy / Yayladere / Bingöl - Haziran 2016 © Serdar Ölez


Morfoloji

Vücut uzunluğu 10-14 mm'dir ve dişiler erkeklere göre biraz daha uzundur. Baş ve vücut sarımsı kahverengi, yan kenarları noktalardan oluşmuş siyah şerit şeklindedir. 1.anten segmenti sarımsı kahverengi, diğer segmentler siyah renktedir; 3'üncü segment 2'nciden kısadır.
Pronotum
’da siyah noktalardan oluşmuş 4 paralel çizgi bulunur;
humerus
açısı görece yuvarlatılmıştır ve üzerinde siyah noktacıklar bulunur.
Abdomen
pronotum
a göre daha dardır.
Scutellum
un yan kenarlarında yarım daire şeklinde girintiler bulunmaktadır.
Konneksivum
kenarları siyah lekelidir.
Kanat zarı
sarı renkte ve abdomenden uzundur.
Rostrum
sarımsı kırmızı renkte, ortası boyuna siyah çizgilidir ve arka bacak arasına kadar ulaşır. Bacaklar sarımsı kırmızı renktedir.
Paramer
tek dişlidir.[3][6]

Gözlemler

Ekoloji/Habitat

Mahçup kalkanböcekleri Mayıs-Ekim ayları arasında; 1600 m yüksekliklere kadar; meşe ormanları içindeki dikenlikler, yol kenarları ve tarım alanlarının kenar zonlarında gözlenebilirler. Konukçuları sıklıkla Triticum sp., Onopordon sp. ve diğer Asteraceae ailesi bireyleridir.[4][6]

Sınıflandırma

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Carpocoris pudicus Poda, 1761
Sinonimler

- Cimex pudicus Poda, 1761
- Carpocoris atroscutellatus Halászfy, 1955
- Carpocoris nigromaculata Tamanini, 1959
- Carpocoris obscurata Tamanini, 1959
- Pentatoma pallida Dallas, 1851
- diğer sinonimler...
İngilizce

Shield bug, Stink bug

Uyarılar

İsimlendirme: Bu sayfanın hazırlanması sırasında Carpocoris pudicus için herhangi bir Türkçe isme erişilememiştir. Türkçe isimlendirme Temmuz 2020'de GezenAdam tarafından ve Latince tanımlama Türkçeleştirilerek yapılmıştır. Bu böceğin yöresel veya bilimsel Türkçe adlandırmasını biliyorsanız lütfen info@gezenadam.com adresinden bize iletiniz. 

 

Benzer türler: Carpocoris pudicus diğer bazı kalkanböceği türleri ile kolayca karıştırılabilir. Türkiye'de gözlenebilecek ve C.pudicus ile karıştırılması olası türlerin ayırd edici özellikleri şu şekildedir[1][2]

  • Carpocoris pudicus: 
    Scutellum
    un her iki yan kenarının orta kısmında birer girinti bulunmaktadır.
  • Carpocoris purpureipennis: 
    Pronotum
    un
    posterolateral
    kenarları hafifçe dışbükeydir;
    scutellum
    un tabanı kontrastlı siyah benekler yoktur; bacaklar turuncu değildir.
  • Carpocoris mediterraneus mediterraneus: 
    Pronotum
    un
    posterolateral
    kenarları neredeyse düzdür;
    scutellum
    un tabanında kontrastlı siyah benekler vardır; bacaklar turuncu renktedir.
 

Pronotum
üzerindeki desenler ve
scutellum
un yan kısmındaki girintilerin C.pudicus için ayırt edici özellikleri olarak belirtilmesine karşın, bazı kaynaklarda Anadolu'daki bazı bireylerin bu özellikleri taşımayabileceği ve detaylı genetik araştırmalar yapılması gerektiği belirtilmektedir.[5]

Diğer bilgiler

  • Genel coğrafi dağılımı: Afganistan, Almanya, Arnavutluk, Avusturya, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Güney Fransa, Güney Rusya, Grönland, Irak, İran, İsrail, İsviçre, İtalya, Kafkaslar, Kıbrıs, Korsika, Mısır, Polonya, Sırbistan, Slovakya, Suriye, Türkiye, Türkistan, Transkafkaslar, Yunanistan (Girit Adası)[3] 
  • Türkiye’de bilinen dağılımı: Adana, Amasya, Ankara, Antalya, Bartın, Bursa, Çankırı, Çorum, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Hakkari, Hatay, İstanbul, Kahramanmaraş, Karabük, Karaman, Kastamonu, Kayseri, Kırklareli, Kocaeli, Niğde, Ordu, Samsun, Sinop, Tekirdağ, Tokat, Tunceli, Yozgat, Zonguldak.[3] 

Etimoloji ve kısaltmalar

Pudicus {Latince}: mahçup, mütevazı, iffetli.

Kaynaklar

  1. Pentatomidae: Carpocoris mediterraneus mediterraneus. (n.d.). https://dogalhayat.org/property/pentatomidae-carpocoris-mediterraneus-mediterraneus-2/
  2. LUPOLI, R., DUSOULIER, F., CRUAUD, A., CROS-ARTEIL, S., & STREITO, J. (2013). Morphological, biogeographical and molecular evidence of Carpocoris mediterraneus as a valid species (Hemiptera: Pentatomidae). Zootaxa, 3609(4), 392-410. https://doi.org/10.11646/zootaxa.3609.4.2
  3. Durmaz, M. D. (2008). Eskişehir İli Geocorisae (Insecta:Heteroptera) Faunası Üzerinde Ön Çalışmalar [Master's thesis]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=UPP_Zu9isEmWGFXFCBYasYx-d0tXhvGWGLubi6qdbplswntcA73-sqlfJJSvgU_V
  4. Fent, M., & Aktaç, N. (1999). Edirne Yöresi Pentatomidae (Heteroptera) Faunası Üzerine Taksonomik ve Faunistik Araştırmalar. Turkish Journal of Zoology, (23), 377-395. http://journals.tubitak.gov.tr/zoology/issues/zoo-99-23-ek2/zoo-23-ek2-3-96069.pdf
  5. Carpocoris2. (n.d.). https://dogalhayat.org/property/carpocoris2/
  6. Carpocoris pudicus (Poda, 1761). (n.d.). Inventaire National du Patrimoine Naturel. https://inpn.mnhn.fr/espece/cd_nom/313024/tab/fiche
  7. Listelenen kaynaklar Carpocoris pudicus hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    DergiPark
    Wikipedia
    Wikispecies
    Google Images
    Encyclopedia of Life
    GBIF Database
    JSTOR Plant DB
    Animal Base Project

Basit Görünüm