Dermirdelen

Ononis spinosa

(Kayışkıran, Acram, Şıbrık)

30-60 cm arasında boylanabilen, çok yıllık bir türdür. Gövde sivri dikenlidir ve kıvrımsız şekilde yukarı doğru yükselir; sıklıkla kısa sapcıklı veya sapsız salgı bezleri ve uzunca salgısız tüylerle kaplıdır, bazen tüysüz de olabilir. Üst gövde yaprakları sıklıkla tek yaprakçıklı birleşik yaprak formunda, diğerleri üç parçalı birleşik yaprak formundadır; yaprakçıklar 5-20 x 3-10 mm boyutlarda, yapıdaddır ve kenarları ince dişlidir. Çiçeklenme dönemi Mayıs-Ağustos ayları arasında gerçekleşir; çiçekler kısaca sapcıklıdır ve genellikle yaprak koltuklarında tek-tek bulunurlar; 5-10 mm uzunlukta ve çan şeklindedir, 2/3-3/4`ünden şeritsi-mızraksı 1-3 damarlı loblara bölünmüştür, yüzeyi tüysüz veya sapsız-neredeyse sapsız salgı bezleri ile kaplıdır, bazen uzunca salgısız tüylerde görülebilir; 6-10 mm boyda, pembe renklte, nadiren beyaz renktedir; ta sıklıkla eflatun çizgiler bulunur. Baklamsı meyve yumurtamsı formda, -, 1-3 dır; tohumlar 2 mm çapta daire şeklindedir, yüzeyleri veya pürüzsüzdür.
Yeni gözlem bildir



Karakuyu Sazlıkları / Afyon - Ağustos 2020 © Serdar Ölez


Görseller

Gözlemler

Ekoloji/Habitat

Deniz seviyesi ile 1200 m yükseklikler arasında; taşlık yamaçlar, makilikler ve çam ormanlarında doğal gelişim gösterirler.

Sınıflandırma

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Ononis spinosa L.
Sinonimler

- Ononis campestris W.D.J. Koch & Ziz
- Ononis repens subsp. spinosa Greuter
- Ononis spinosa subsp. spinosa
- Ononis vulgaris "Rouy, p.p.C"
- diğer sinonimler...
İngilizce

Spiny Restharrow

Diğer bilgiler

  • Ononis spinosa birleşik yapraklara sahiptir. Ancak üst gövde yaprakları basit yaprak görünümündedir; biri dışında diğer yaprakçıkları körelmiş olan bu ilginç birleşik yaprak yapısını bir bakışta tespit etmek mümkün değildir. Bu birleşik yaprak yapısı tek yaprakçıklı (unifoliate) olarak adlandırılır. Temel olarak yaprak sapı ile yaprak arasında bir eklem daha bulunur. Bazı bitkilerde körelmiş yaprakçıklar yaprak sapı yanlarında kanat benzeri bir görünümde olabilirler. 

Etimoloji ve kısaltmalar

Spinosa tür adı Latince 'sivri, diken' anlamına gelen spina kelimesi ile '..gibi, ..özellikli' anlamına gelen ōsus sonekinin birleşiminden oluşmuştur; sıklıkla tür gövdesinin veya bir kısmının dikenlerle kaplı olduğuna işaret eder.  Adlandırmada kullanılan L. kısaltması modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoolog olan Carl Linnaeus´un (1707 - 1778) türü yayınlayan kişi olduğunu belirtmek için kullanılır.

Kaynaklar

  1. Davis, P. H., Cullen, J., & Coode, M. J. (1988). Flora of Turkey and the east Aegean islands. Edinburgh University Press. Vol:3, Page:381
  2. Leaf type. (n.d.). Australian National Botanic Gardens - Botanical Web Portal. https://www.anbg.gov.au/cpbr/cd-keys/peakey/key/The%20Pea%20Key/Media/Html/33_leaf_type.html
  3. Listelenen kaynaklar Ononis spinosa hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations
    KEW-PWO

Basit Görünüm