Götlezgötü

Barbarea plantaginea


25-60 cm boylanabilen, iki yıllık, gürbüz, otsu bir türdür. Gövdeler tüysüzdür ve sıklıkla üst kısımlardan dallanmıştır. Alt yapraklar geniş, yassı ve kanatlı bir yaprak sapının ucunda geniş ve yumurtamsı-daire şekilli terminal yaprakçıktan oluşur; sap kanatları bazen 1 çift küçük yanal yaprakçık oluşturur. Üst gövde yaprakları sapı kavrar şekildedir ve kenarları küt dişlidir. Çiçeklenme Nisan-Haziran ayları arasında gerçekleşir; sarı renkte ve 5-7 mm uzunluktadır. Baklamsı meyve yayılı, silindirik, küçük çıkıntılıdır ve yay gibi büküktür, 24-35 x 1.5-2 mm boyutlardadır.
Yeni gözlem bildir



Bademlik / İmrahor / Ankara - Mayıs 2020 © Mustafa Gökmen


Görseller

Gözlemler

Ekoloji/Habitat

1000-2100 m yükseklikler arasında; su kenarları ve nemli meralarda doğal gelişim gösterir.

Sınıflandırma

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Barbarea plantaginea DC.
Sinonimler

- Barbarea barbareae (L.) Sprague
- Barbarea vulgaris var. plantaginea (DC.) Regel
- Erysimum orientale Mill.
- Sisymbrium barbareae L.
- diğer sinonimler...
İngilizce

Yellow rocket

Koruma statüsü

DÜŞÜK RİSKLİ
LEAST CONCERN

Bu tür geniş yayılışlı ve nüfusu yüksektir.
Yakın gelecekte tükenme riski bulunmamaktadır.
IUCN Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından sürdürülmektedir.

Etimoloji ve kısaltmalar

Barbarea adı yıldırım ve patlamaları önlemek için topçuların, madencilerin ve itfaiyecilerin koruyucusu olan Santa Barbara´ya ithafen adanmıştır. Santa Barbara 3. yüzyılda Kocaeli´nde yaşamış ve inancı yüzünden, Hristiyan olmayan babası tarafından kafası kesilerek öldürülmüştür. Botanikte bir bitki türü ilk kez 1564´te Rembert Dodoens tarafından Herba Sanctae Barbarae olarak adlandırılmış, bu bitkinin cins adı daha sonra 1578´de Henry Lyte tarafından Barbarea´ya çevrilmiştir; bu şekilde adlandırılmasının nedeni cinse ait bazı türlerin patlamalar sonucu oluşan yaraları tedavi etmek için kullanılıyor olması olabilir.  Bilimsel adlandırmada kullanılan D.C. kısaltması türün ilk olarak Augustin Pyramus de Candolle (1778-1841) tarafından yayınlandığını belirtir. De Candolle, İsviçreli bir botanikçidir; Charles Darwin´in doğal seleksiyon ilkesini etkileyen Doğanın Savaşı tezini öne sürmüştür; buna göre birden fazla türün ortak bir evrimsel atada görünmeyen benzer özellikler geliştirebileceğini belirtmiştir. Bitkilerle yaptığı çalışmalar sırasında, bitki yapraklarının sabit ışıkta 24 saate yakın bir döngü izlediğini fark etmiş ve biyolojik saatin varlığını ileri sürmüştür.

Kaynaklar

  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press.
  2. Doğan, H., & Doğan, E. F. (n.d.). İkili Adlandırma Sisteminde Tarihî ve Mitolojik Karakter Kullanımı: Kocaeli Florası Örneği. PDF
  3. Listelenen kaynaklar Barbarea plantaginea hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations
    KEW-PWO

Basit Görünüm